Robin Raven
Nederland heeft een roemruchte geschiedenis, maar niet ieder aspect van die geschiedenis krijgt evenveel aandacht. De donkere hoekjes of vieze elementen uit je eigen geschiedenis houd je liever wat meer verborgen. Al helemaal voor de jonge lezer vanaf een jaar of twaalf. Robin Raven maakt er een kunst van een deel van die geschiedenis op te pakken, te omarmen en in taal te vatten. De lotus en de waringinboom is weer een nieuw boek, waarin een stuk Nederlandse geschiedenis in het licht wordt geplaatst, waar dat eigenlijk vaak uit de spotlight wordt gehouden.
“Een geschiedenisverhaal dat je vastgrijpt, meesleurt en pas loslaat na de laatste pagina.”
Nederland heeft driehonderd jaar lang de scepter gezwaaid over Indonesië, wat toentertijd Nederlands-Indië werd genoemd. Jarenlang werd dit land gebruikt als wingewest en wisten de Nederlanders zichzelf te verrijken met grote winsten vanuit de suikeroogst. Na de Tweede Wereldoorlog, hoopten de Indonesiërs onafhankelijk te worden. De Japanners waren weg en nu kon eindelijk een onafhankelijk Indonesië het levenslicht zien. Nederland dacht daar anders over en stuurde militairen voor de politionele acties. Acties met als doel zeggenschap te blijven houden over het land en geld te kunnen blijven verdienen aan de producten.
Hoe maak je een dergelijke geschiedenis bespreekbaar in een kinderboek? Robin Raven heeft eerder al bewezen die kunst te beheersen. Ook dit verhaal is op waarheid gestoeld, maar heeft niet dat verwijtende vingertje. Zij zijn goed en jullie zijn fout. Het is natuurlijk gemakkelijk om het op die wijze neer te zetten, maar Raven geeft juist ruimte aan de lezer om zelf het verhaal te voelen, de nuances te herkennen en te zien dat dit soort problemen niet zo eenvoudig liggen als dat ze soms beschreven worden. Daarbij komt ook nog dat het vlot wegleest. Telkens wil je door als lezer. Welke keuze maakt hoofdpersonage Jaap? Hoe zal het verder gaan op de suikerplantage? Een geschiedenisverhaal dat je vastgrijpt, meesleurt en pas loslaat na de laatste pagina.
Java, 1948. Jaap is met zijn moeder zijn vader achterna gereisd. Die is administrateur op een grote suikerplantage. De inlanders werken hard op de plantage en Jaap voelt zich al snel op zijn plek, aangezien hij in Amsterdam vooral veel buitengesloten werd. Wanneer Jaap bij het hofje met de lotus en de waringinboom komt, ontdekt hij de bijzondere krachten van het gewas en komt hij in contact met Djonno en Sita. Langzaamaan, door alles wat Jaap om hem heen hoort en ziet, krijgt hij steeds meer een eigen mening over de hele situatie. Zijn gevoelens voor Sita, een pemoedameisje, helpen echter niet om alleen zijn hoofd te volgen.
Dit verhaal is er eentje die, na het sluiten van het boek, in je systeem blijft zitten. Het zet je aan tot nadenken. Hoe zal het verder gaan met Jaap, Sita en alle andere personages? Ondanks het best wel heftige thema en de gitzwarte gebeurtenissen speelt de warmte in het verhaal de boventoon. Vriendschap, vertrouwen en de geschiedenis rond Nederlands-Indië. Het zit op een bijzonder mooie manier in elkaar vervlochten. Als lezer leer je aan de hand van Jaap meer over deze tijd uit onze geschiedenis, maar beleef je ook echt een spannend avontuur. En dan is daar de lotus en de waringinboom, letterlijk en figuurlijk. Ze nemen een centrale plek in binnen het verhaal en geven het verhaal een klein magisch tintje.
De lotus en de waringinboom zou je iedere bovenbouwleerling van de basisschool willen laten lezen. De tijd in Nederlands-Indië heeft een beperkte plek in het curriculum en dit boek geeft wel de inzichten die iedere jongere zou moeten hebben als het om ons verleden in Zuid-Oost Azië gaat. En waar die geschiedenis zeker niet glanst en iets is om trots op te zijn, is het wel een stuk geschiedenis die ook eerlijk moet worden verteld. Wat Raven zo ontzettend knap doet is niet iedere Nederlander als slecht bestempelen, maar de gruwelijkheden wel benoemen. Het geeft een eerlijke kijk op hoe die periode is geweest in onze geschiedenis.
Kortom, dit verhaal leest prettig weg, is bij tijd en wijle echt spannend en zet een stukje Nederlandse geschiedenis in het licht die te vaak onderbelicht blijft.
Leeftijd: vanaf 12 jaar
C-boek
Uitgeverij: Lemniscaat
Prijs: €15,99